2. el otomobil alıyorsanız, motordan şanzımana, kaportadan döşemeye kadar aracı dikkatlice inceleyin. Hatta aracı görmeye bir otomobil tamircisiyle gitmek, aklınızdaki birçok soru işaretinin yok olmasına yardımcı olacaktır.

GENEL

• Almadan önce kullanın!
Otomobile bakmaya gündüz saatlerinde hava aydınlıkken gidin, her şey göz önünde olsun. Otomobilin bir gün önce geceyi geçirdiği yerde bakmayı isteyin. Böylece ilk çalışmada bir sorun var mı görebilirsiniz. Otomobile binin, çalıştırın, gezin. Tanıdık bir tamirci veya kaportacıya kontrol ettirin. Oto sanayi sitelerinde öyle sanatkâr ustalar var ki, kaza geçirmiş bir aracı kusursuz bir ustalıkla toplayabiliyorlar. Sizin göremeyeceğiniz kaza kusurlarını tamirciniz mutlaka fark edecektir.

• Çalıntı mı?
Öncelikle motor ve şase numaralarını, ruhsattaki motor ve şase numaraları ile karşılaştırın. Çünkü aracın çalıntı çıkmasıyla hem paranızdan olursunuz, hem de kendinizi uğraştırıcı bir hukuki sürecin içinde bulursunuz.

• Geçmişini araştırın.
Trafik Şube Müdürlüğü’nden otomobilin borçsuz ve hilesiz olduğunun teyidini alın. Rent a car şirketlerinin kullandığı araçlar oto pazarlarında sıkça satılıyor. Otomobilin geçmişini araştırmadan bir anlaşmaya varmayın, kapora vermeyin.

KAPORTA

·   Otomobilin etrafında dolaşın, pas çürük ve boya hatalarını görmeye çalışın. Unutmayın! Ağır hasar görmüş bir otomobili onarmak mümkündür, ama boyadaki dalgalanmalar, yansımaların bozukluğu, kapı çıtalarının düz bir hat izlememesi otomobilin hasarlı olduğunun ilk işaretleridir.

·   Cam kenarına, kapı açma kollarına bakın. Kapı içi kilit aksamı, elektrik kablo tesisatı kapı fitili gibi yerleri inceleyin. Kaputu açıp çamurluk bağlantı cıvatalarının kenarında boya sıyrılma veya yer değiştirme izleri arayın. Bulursanız, otomobil boyanmış demektir.

·   Çamurluk içlerine, marşpiye altlarına pas/çürük var mı diye bakın.

·   Mıknatıs ile otomobilin değişik yerlerini kontrol edin. Otomobilin özellikle köşelerine ve tavanına yapıştırın. Farklı bölgelerde farklı çekim gücü hissediyorsanız, bu boyanın altında macun tabakası olduğunu yani aracın bir onarım geçirdiğini gösterir.

·   Otomobilin dört köşesini ayrı ayrı yukarı aşağı sallayın ve bırakın. Amortisörlerin durumu iyiyse 1-2 kez yukarı aşağıya hareket ettikten sonra duracaktır. Otomobil düz bir zemine çekin. Öne-arkaya veya sağa-sola yatık duruyorsa yine süspansiyon sisteminde bir sorun var demektir.

MOTOR (Çalışmıyorken)

·   Kaputu açın, motoru dikkatlice inceleyin. Otomobil sahibinden kullanım kılavuzunu isteyin ve motor bölümünü açıp, resimdeki motorla karşılaştırın. Gelişi güzel bağlanmış kablolar var mı bakın. Sonradan bantlanmış kablolar motorun bir işlemden geçtiğini gösterir.

·   Yağ sızıntısı var mı inceleyin. Yağ kapağını açıp içeri fener tutun, aksamların temizliğine bakın. Kurum görürseniz motor sağlıksızdır.

·   Yağ çubuğunu çıkarıp rengini kontrol edin. Yeni yağ değişmişse koyu sarı olacaktır. Çubuğun ucundaki yağı parmaklarınızın arasında ezip içinde çok küçük metal parçalar olup olmadığını hissetmeye çalışın. Eğer metal parçalar hissederseniz motorun durumu sağlıklı değildir.

MOTOR (Çalışırken)

·   Motoru çalıştırın. Kolay çalışıp çalışmadığını tespit edin. 3-4 dakika gaza basmadan çalışmasını dinleyin. Daha sonra 1 dakika yarım gaz verip egzozdan çıkan gazın rengine bakın.

·   Mavi renkli gaz motorun yağ yaktığını ve onarıma girmesi gerektiğini gösterir.

·   Siyah renkli duman motorun fazla yakıt tükettiğini gösterir. Motor ve yakıt sistemi bakımsızdır.

·   Yoğun beyaz duman silindirlere su karıştığını gösterir. Bu da en iyi ihtimalle silindir kapak contasının yandığını ve değişmesi için motorun açılması gerektiğini işaret eder. Motor eğer soğuksa benzinin yanmasıyla bir miktar su oluşacağı için egzozdan az miktarda beyaz duman atması ve bir miktar su damlatması normaldir.

·   Renksiz gaz motorun sorunsuz olduğunu gösterse de, yağ yakıp yakmadığını anlamanın en iyi yolu bujilerin sökülüp ateşleme uçlarını kontrol etmektir. Simsiyah ve kömür gibi olmuş buji tırnakları sorun olduğunu gösterir.

·   Motor ısındıktan sonra rolantideyken normalin üstünde sarsıntı varsa, ateşleme veya yakıt sisteminde kesintisi olmaktadır.

·   Motora gaz verdiğinizde egzozdan gelen sesleri dinleyerek patlak susturucu veya egzoz sızıntılarını bulabilirsiniz.

SÜRÜŞ TESTİ

·   El frenini indirmeden, otomobili 1. viteste hareket ettirmeye çalışın. Eğer hareket ederse el freni çalışmıyor demektir, dikkat edin.

·   El frenini tamamen indirin ve 1. viteste hareket edin. Anormal bir sarsılma hissederseniz debriyajda bir sorun var demektir.

·   Çok hızlanmadan bir kaç kere frene basıp kontrol edin.

·   Otomobili sürün ve dinleyin. 20-40 kilometre hızla bir duvar boyunca camları açarak otomobili kullanın. Olağan dışı vuruntu, gıcırtı, tıkırtı gibi sesleri tespit etmeye çalışın. Duvardan yankılanan sesler aracın durumu hakkında ip uçları verecektir.

·   Tek seferde tam tur dönüş yapabileceğiniz bir yer bulun ve dönerken akslardan gelen sesi dinleyin. Dönüş boyunca tıkırtılar geliyorsa ve otomobil düzeldiğinde bu tıkırtılar kesiliyorsa aks uçlarında, burçlarında aşınma var demektir.

·   Düz bir hatta giderken direksiyon düz değilse veya kontrollü bir şekilde direksiyonu bıraktığınızda sağa sola çekme varsa rot ayarında bir sorun vardır. Yol düzgün olmasına rağmen hızlandığınızda otomobil ve direksiyon titriyorsa lastiklerin balansı bozulmuştur, ayar gerekmektedir.

·   Aynı şekilde hızlandığınızda otomobil sağa sola sapıyor ve direksiyonu kontrol etmekte güçlük çekiyorsanız lastiklerden biri inik olabilir ya da ön takımda (rot, rotiller, akslar, salıncak burçları) sorun vardır.

·   Rot ve balans ayarları bozuk bir otomobili, ayarlarını yaptırmadan almayın! Çünkü bazı bozukluklar sadece ayarlardan değil, bozuk ve pahalı parçalardan kaynaklanmaktadır.